Αθ. Καββαθάς για τον λαγοκέφαλο: «Δεν χρειάζεται πανικός. Να μην διασπείρουμε τον τρόμο»

Ο δημόσιος διάλογος για τον λαγοκέφαλο πρέπει να βασίζεται σε πραγματικά δεδομένα και επιστημονική τεκμηρίωση, μακριά από τη διασπορά τρόμου και πανικού, υπογράμμισε ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αθανάσιος Καββαδάς, κατά τη διάρκεια ενημέρωσης στην Υποεπιτροπή Υδάτινων Πόρων της Βουλής.

Ο υφυπουργός σημείωσε ότι η ανεξέλεγκτη αύξηση του πληθυσμού του είδους στις ελληνικές θάλασσες οφείλει να αποτυπώνεται στις πραγματικές διαστάσεις, χωρίς υπερβολές που δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, επαναλαμβάνοντας την ανάγκη για προσοχή ώστε να αποφεύγεται η καλλιέργεια φόβου.

Ενδεικτικά, ο Αθανάσιος Καββαδάς ανέφερε ότι, ενώ κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης περιστατικά επιθέσεων σε Λουτράκι και Βούλα σε προσωπική του επικοινωνία με τα τοπικά νοσοκομεία απέδειξε ότι δεν υπήρξε κανένα τέτοιο συμβάν.

Η Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών Δρ Μαρία Στουμπούδη, σχετικά με τις επιθέσεις λαγοκέφαλου σε λουόμενους στην χώρα μας, ανέφερε ότι ως Κέντρο διαπιστωμένο έχει μόλις ένα περιστατικό, το 2022, στην Κρήτη» και πρόσθεσε ότι για τα περιστατικά που αναφέρονται στο διαδίκτυο, «εάν και τα ψάξαμε δεν διαπιστώθηκαν». Η κυρία Στουμπουδή, μάλιστα τόνισε με έμφαση ότι «χρειάζεται ψυχραιμία και όχι να δημιουργείται ένας τόσος μεγάλος πανικός. Μιλάμε για κάτι που είναι σπάνιο».

«Είναι ο νανο-λαγοκέφαλος»

Η αντιπρόεδρος του ΕΛΚΕΘΕ είπε ότι οι λαγοκέφαλοι, που βλέπουμε στο διαδίκτυο να ψαρεύονται στην χώρας μας «είναι ο νανο-λαγοκέφαλος, πρόκειται για ένα ψαράκι που δεν είναι μεγαλύτερο των δέκα εκατοστών και δεν είναι επιθετικό». Κανένας λαγοκέφαλος είπε «δεν θα βγει για να δαγκώσει έναν κολυμβητή. Όπως όλα τα είδη της άγριας φύσης έτσι και αυτός θα επιτεθεί όταν νιώσει κίνδυνο, όταν φοβηθεί» και σημείωσε χαρακτηριστικά πως «ακόμα και ένα γατάκι να έχετε, εάν αυτό αισθανθεί κίνδυνο θα σας γρατζουνίσει» Αυτό που τόνισε είναι ότι « θα πρέπει να κατανοήσουμε ότι «δεν ταΐζουμε κανένα είδος άγριας φύσης και δεν τα πλησιάζουμε, δεν τα πιάνουμε, δεν προσπαθούμε να τους χαϊδέψουμε».

«Δεν τρώμε τον λαγοκέφαλο»!

Η κυρία Στουμπούδη εκεί που έδωσε έμφαση είναι στο σαφές μήνυμα ότι «δεν τρώμε τον λαγοκέφαλο», καθώς «η δηλητηρίαση από την κατανάλωσή του μπορεί να αποβεί και θανατηφόρα εάν και συνήθως είναι ιάσιμες, καθώς ένας άνθρωπος δεν καταναλώνει τεράστιες ποσότητες».

Δηλητηρίαση από λαγοκέφαλο στην Ελλάδα, είπε η αντιπρόεδρος Στουμπούδη « έχει αναφερθεί μόνο μια φορά και αφορούσε κατανάλωση του ψαριού από πέντε αλλοδαπούς ναυτικούς. Καταγεγραμμένο θάνατο από λαγοκέφαλο δεν έχουμε κανένα στην χώρα μας» τόνισε και ανέφερε πως «οι εκστρατείες ενημέρωσης έχουν ξεκινήσει από το ΕΛΚΕΘΕ από το 2005, ενώ η πρώτη αφίσα που εκδόθηκε από το ΥΠΑΑΤ ήταν από το 2003».

Ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Αθανάσιος Καββαδάς, επισήμανε πως το πρόβλημα του λαγοκέφαλου «αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα των συνεπειών της κλιματικής αλλαγής και της τροπικοποποίησης της Μεσογείου. Ο λαγοκέφαλος, είπε, έχει εξαπλωθεί σε μεγάλο μέρος των ελληνικών θαλασσών. Σε ότι αφορά τη δημόσια υγεία, ο βασικός κίνδυνος αφορά την κατανάλωσή του, ενώ στην αλιεία προκαλεί ζημιές στα δίκτυα, τα παραγάδια και τα αλιεύματα, ασκεί πιέσεις στην μικρή παράκτια αλιεία και επηρεάζει το εισόδημα των επαγγελματικών αλιέων. Η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν μπορεί να είναι αποσπασματική, αλλά χρειάζεται συστηματική καταγραφή, επιστημονική παρακολούθηση και μια ενημέρωση και εγρήγορσή των παράκτιων επαγγελματιών αλιέων».

Το ΥΠΑΑΤ από την πλευρά του, είπε ο κ. Καββαθάς «ως ένα έμπρακτο μέτρο στήριξης των επαγγελματιών αλιέων, πριν τρείς ημέρες εξέδωσε Πρόσκληση για την υποβολή προτάσεων εφαρμογής λύσεων διαχείρισης του ξενικού είδους λαγοκέφαλος.

Πώς εξαπλώθηκε

Η Αντιπρόεδρος του Δ.Σ. του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών (ΕΛΚΕΘΕ) Δρ Μαρία Στουμπούδη, ενημερώνοντας την Υποεπιτροπή, επισήμανε πως η Μεσόγειος έχει τις μεγαλύτερες εισβολές ξενικών ειδών. Υπολογίζονται σε πάνω 1.000 οργανισμούς εκ των οποίων οι 500 έχουν εισβάλει μέσω της διώρυγας του Σουέζ. Το κόστος τα τελευταία 30 χρόνια από αυτούς τους ξενικούς οργανισμούς για την Μεσόγειο εκτιμάται στα 27,3 δισ. δολάρια. Και ο λαγοκέφαλος είναι ένα χωροκατακτιτικό είδος που εισήλθε από την Ερυθρά Θάλασσα στην Μεσόγειο, μέσω της διώρυγας του Σουέζ. Οι πρώτες καταγραφές λαγοκέφαλου στην Ελλάδα έγινε το 2005 σε Ρόδο και Κρήτη από τα τοπικά παρατήματα του ΕΛΚΕΘΕ. Από το 2007, εμφανίσθηκε και το Βόρειο Αιγαίο και σταδιακά παρατηρούμε να έχουμε μια ευρύτερη εξάπλωση του είδους και στο Ιόνιο.

Απαιτείται, είπε η κυρία Στουμπούδη, να υπάρξει ακόμα περισσότερη καταγραφή και επιστημονική μελέτη σχετικά με την κατανομή του πληθυσμού τους. Από διάφορες μελέτες που έχουν γίνει σε παράκτιες χώρες της Νοτιοανατολικής Μεσογείου, φαίνεται ότι ο λαγοκέφαλος έχει μια μακρά αναπαραγωγική περίοδο, αλλά υπάρχουν διαφοροποιήσεις ως προς την διάρκεια τους. Στην Ελλάδα, η αναπαραγωγή τους αρχίζει από τον Μάρτιο στην Ρόδο και τον Απρίλιο στην Κρήτη και ολοκληρώνεται τον Σεπτέμβριο με Οκτώβριο.

Είναι ένα είδος σαρκοφάγο και ευκαιριακό (δηλ. θα φάει ότι βρει)., στην Ελλάδα κυρίως τρώει ψάρια, γαρίδες, καβούρια, σουπιές, χταπόδια, αν και εμφανίζει και κανιβαλισμό. Οι καταγραφές ως προς του θηρευτές του λαγοκέφαλου, έχουν αναφερθεί ότι είναι οι χελώνες καρέτα- καρέτα για ενήλικους λαγοκέφαλους , όπως και από ψάρια Κυνηγός και Ζαργάνα για νεαρούς λαγοκέφαλους. Η κυρία Στουμπούδη, ανέφερε ότι αυτή την στιγμή υπάρχουν μελέτες που γίνονται τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς για το πως μπορεί ο λαγοκέφαλος να αξιοποιηθεί με άλλες μορφές, ώστε να εκμεταλλευτούμε την μεγάλη αναπαραγωγή που παρουσιάζεται.

«Κάθε καλοκαίρι κολυμπάω ανάμεσα στους λαγοκέφαλους»

Η ερευνήτρια Ωκεανογραφίας του Ελληνικού Κέντρου Θαλάσσιων Ερευνών, Δρ. Μαρία Σαλομίδη ανέφερε πως «κατάγομαι από τη Σητεία, κάθε καλοκαίρι κολυμπάω ανάμεσα στους λαγοκέφαλους. Εν δυνάμει μπορεί ένα είδος να γίνει επιθετικό, δεν είναι μια συμπεριφορά η οποία είναι κανονική, δεν αντιστοιχεί πουθενά στη φυσική κατανομή του είδους, κάτι μπορεί να υπάρχει που να προκαλεί αυτά τα ελάχιστα περιστατικά. Και αυτό που θα ήθελα να μείνει στους συμπολίτες μας είναι ότι αν αυτά τα ψάρια θέλανε να μας φάνε, δεν θα είχαμε καμία τύχη και οι θάλασσές μας κάθε καλοκαίρι θα ήταν βουτηγμένες στο αίμα. Μπορούν να το κάνουν πάρα πολύ εύκολα εάν θέλουν. Πρέπει να καταλάβουμε ότι εάν κάτι έχει συμβεί είναι εξαίρεση και όχι κανόνας».