Δώδεκα Δήμοι ενώνουν τη φωνή τους για την προστασία των ελληνικών θαλασσών

Με στόχο την αντιμετώπιση της θαλάσσιας ρύπανσης και τον περιορισμό των επιπτώσεων από τη δημιουργία Περιοχών Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών (ΠΟΑΥ), δώδεκα παράκτιοι δήμοι από τον Αργολικό και τον Σαρωνικό Κόλπο ένωσαν τις δυνάμεις τους.

Η πρωτοβουλία για την προστασία των θαλασσών συντονίζεται με τη στήριξη του Δήμου Πόρου, του Δικτύου Μπλε Δήμων και της Aegean Rebreath. Συγκεκριμένα στο κοινό ψήφισμα που εκδόθηκε μετά από ημερίδα και τις σχετικές δράσεις συμμετέχουν οι εξής τοπικές αρχές:

• Σαρωνικός: Δήμος Σαλαμίνας, Δήμος Αίγινας, Δήμος Αγκιστρίου
• Κορινθία / Αργολίδα: Δήμος Κορινθίων, Δήμος Ναυπλιέων, Δήμος Επιδαύρου, Δήμος Ερμιονίδας, Δήμος Τροιζηνίας-Μεθάνων
• Νήσοι Αττικής: Δήμος Ύδρας, Δήμος Σπετσών
• Ανατολική Πελοπόννησος: Δήμος Νότιας Κυνουρίας, Δήμος Βόρειας Κυνουρίας

Στην ημερίδα διαβούλευσης που πραγματοποιήθηκε στον Πόρο, οι δήμαρχοι εξέφρασαν την αντίθεσή τους στην εγκατάσταση ΠΟΑΥ στα θαλάσσια όρια των περιοχών τους, στο πλαίσιο του νέου Χωροταξικού Σχεδιασμού Υδατοκαλλιεργειών.

Εκ μέρους της «AKTAIA», η Εύα Δουζίνα ανέδειξε την ανάγκη επανεξέτασης του σημερινού πλαισίου για τις Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα βρίσκεται σήμερα μπροστά σε μια σημαντική ευκαιρία να διορθώσει έναν σχεδιασμό που βασίζεται σε δεδομένα προηγούμενων δεκαετιών. Το πλαίσιο των ΠΟΑΥ που διέπει σήμερα τις υδατοκαλλιέργειες στην Ελλάδα σχεδιάστηκε πριν από δεκαπέντε χρόνια. Από τότε, όμως, η επιστήμη έχει προχωρήσει, η εμπειρία έχει αυξηθεί και τα δεδομένα έχουν αλλάξει. Σήμερα γνωρίζουμε περισσότερα για τις περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις που συνδέονται με τη χωροθέτηση και λειτουργία των μονάδων, αλλά και για τις συνέπειες που αφήνει πίσω του ένα ανεπαρκές πλαίσιο διαχείρισης, όπως δείχνει και η ύπαρξη 173 εγκαταλελειμμένων μονάδων ιχθυοκαλλιέργειας σε όλη τη χώρα.

Στην ίδια κατεύθυνση, η παρουσία της Ελίνας Μακρή και της Ανθής Γιαννούλου από την «AKTAIA» συνέβαλε στη μεταφορά εμπειριών από άλλες περιοχές όπου έχουν αναπτυχθεί ή σχεδιαστεί ΠΟΑΥ, όπως το Ξηρόμερο και η Εύβοια. Οι τοποθετήσεις τους ανέδειξαν ότι η εμπειρία των περιοχών που έχουν ήδη βρεθεί αντιμέτωπες με αντίστοιχες προκλήσεις πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη στον σημερινό διάλογο, ώστε οι αποφάσεις για τις ιχθυοκαλλιέργειες να μην αποκόπτονται από όσα βιώνουν οι ίδιες οι τοπικές κοινωνίες.

Οι αποφάσεις που λαμβάνονται αυτή την περίοδο, τονίσθηκε από εκπροσώπους επιστημονικών φορέων, δεν αφορούν μόνο το παρόν, αλλά θα καθορίσουν τις ελληνικές ακτές για δεκαετίες. Την ίδια στιγμή, μεγάλο μέρος της κοινωνίας δεν γνωρίζει ακόμη το μέγεθος και τις συνέπειες του σχεδιασμού που βρίσκεται σε εξέλιξη: με τις ΠΟΑΥ, οι ζώνες ιχθυοκαλλιέργειας προβλέπεται να επεκταθούν κατά 24 φορές, φτάνοντας τα 240.000 στρέμματα θαλάσσιας έκτασης.

Η συζήτηση, ωστόσο, δεν περιορίστηκε μόνο στην περιβαλλοντική διάσταση. Όπως ανέδειξε η «AKTAIA», το ζήτημα των ιχθυοκαλλιεργειών είναι και βαθιά οικονομικό. Χρειάζεται να περιγράφεται με καθαρούς όρους και με πλήρη εικόνα των πραγματικών δεδομένων: οι θέσεις εργασίας μειώνονται, οι δημόσιες επιδοτήσεις συνεχίζονται, τα μισθώματα παραμένουν απλήρωτα και μεγάλο μέρος των οικονομικών οφελών δεν παραμένει στις τοπικές κοινωνίες που επωμίζονται το περιβαλλοντικό κόστος.

Η ανάγκη για έναν νέο τρόπο προσέγγισης, όπως αναφέρθηκε από τους δημάρχους, είναι πλέον σαφής. Η Ελλάδα χρειάζεται ένα καλύτερο πλαίσιο για τις ιχθυοκαλλιέργειες, με βέλτιστες πρακτικές, ανεξάρτητη επιστήμη και πραγματικό δημόσιο διάλογο. Δεν χρειάζεται να ξεκινήσει από το μηδέν. Υπάρχουν ήδη διεθνή παραδείγματα χωρών που επανεξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο χωροθετούνται και λειτουργούν οι μονάδες ιχθυοκαλλιέργειας: από την Κύπρο, όπου οι θαλάσσιες μονάδες χωροθετούνται σε αποστάσεις χιλιομέτρων από την ακτή, μέχρι τον δυτικό Καναδά, όπου δρομολογείται η σταδιακή απομάκρυνση των ανοιχτών μονάδων σολομού από τα παράκτια νερά. Αυτές οι πρακτικές δείχνουν ότι υπάρχουν εναλλακτικές και πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη και στην ελληνική συζήτηση, υπογράμμισαν οι εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.