Η OpenAI βρίσκεται σε πρώιμες συνομιλίες με την αμερικανική κυβέρνηση για ένα σχέδιο που, εάν υλοποιηθεί, θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τη σχέση κράτους και μεγάλων εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης.

Σύμφωνα με πληροφορίες των Financial Times, η εταιρεία εξετάζει το ενδεχόμενο να παραχωρήσει ποσοστό 5% στο αμερικανικό Δημόσιο, με στόχο οι πολίτες να αποκτήσουν άμεσο οικονομικό όφελος από την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.

Η πρόταση έχει ήδη τεθεί σε αρχικές συζητήσεις με την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ και παρουσιάζεται από τον διευθύνοντα σύμβουλο της OpenAI, Σαμ Άλτμαν, ως ένας τρόπος να μοιραστεί η οικονομική υπεραξία της AI με το ευρύ κοινό, την ώρα που εντείνονται οι ανησυχίες για τις επιπτώσεις της τεχνολογίας στην αγορά εργασίας και στη συγκέντρωση πλούτου.

Μια ιδέα που ξεπερνά την OpenAI

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η πρόταση δεν αφορά αποκλειστικά την OpenAI.

Ο Άλτμαν φέρεται να υποστηρίζει ότι αντίστοιχη συμμετοχή θα μπορούσαν να παραχωρήσουν και άλλοι κορυφαίοι αμερικανικοί όμιλοι τεχνητής νοημοσύνης, δημιουργώντας ένα μοντέλο στο οποίο μέρος της αξίας που παράγει η AI θα επιστρέφει στην κοινωνία μέσω του κράτους.

Το σενάριο αυτό θα μπορούσε να επεκταθεί ακόμη και σε εταιρείες όπως η Anthropic, η Google και η Meta, αν και μέχρι στιγμής δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι οι υπόλοιποι τεχνολογικοί κολοσσοί συμμερίζονται την πρόταση.

Το μοντέλο της Αλάσκας

Η ιδέα βασίζεται σε ένα μοντέλο που ήδη λειτουργεί στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Άλτμαν έχει αναφερθεί στο Alaska Permanent Fund, το κρατικό επενδυτικό ταμείο που αξιοποιεί τα έσοδα από το πετρέλαιο της Αλάσκας και αποδίδει κάθε χρόνο μέρισμα στους κατοίκους της πολιτείας.

Η λογική είναι ότι, όπως ο φυσικός πλούτος ανήκει στους πολίτες, έτσι και η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να δημιουργεί έναν νέο συλλογικό πλούτο, από τον οποίο θα επωφελείται ολόκληρη η κοινωνία και όχι μόνο οι επενδυτές των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών.

Πολιτική απάντηση στις πιέσεις

Η συζήτηση πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης βρίσκονται αντιμέτωπες με ολοένα μεγαλύτερη πολιτική πίεση.

Στην Ουάσιγκτον αυξάνονται οι ανησυχίες για την τεράστια κατανάλωση ενέργειας των κέντρων δεδομένων, για τις επιπτώσεις της AI στην απασχόληση, αλλά και για ζητήματα κυβερνοασφάλειας και εθνικής ασφάλειας.

Παράλληλα, τόσο η OpenAI όσο και η Anthropic έχουν βρεθεί αντιμέτωπες με αυξημένο κυβερνητικό έλεγχο πριν από την κυκλοφορία των πλέον προηγμένων μοντέλων τους, ενώ και οι δύο εταιρείες προετοιμάζονται για μελλοντική εισαγωγή στο χρηματιστήριο.

Οι συνομιλίες με τον Λευκό Οίκο

Οι Financial Times αναφέρουν ότι οι επαφές βρίσκονται ακόμη σε καθαρά αρχικό στάδιο και χαρακτηρίζονται «εννοιολογικές», χωρίς να υπάρχει συγκεκριμένη συμφωνία.

Στις συνομιλίες συμμετέχουν, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ, ο υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λούτνικ και ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ.

Εφόσον η ιδέα προχωρούσε, πιθανότατα θα απαιτούσε ακόμη και νομοθετική παρέμβαση από το Κογκρέσο.

Δεν είναι η πρώτη φορά

Η δημόσια συμμετοχή στην αξία της τεχνητής νοημοσύνης δεν εμφανίζεται για πρώτη φορά στη δημόσια συζήτηση.

Η ίδια η OpenAI είχε προτείνει τον Απρίλιο τη δημιουργία ενός «Ταμείου Δημόσιου Πλούτου», το οποίο θα επέτρεπε σε κάθε πολίτη να αποκτήσει μερίδιο στην οικονομική ανάπτυξη που δημιουργεί η AI.

Αντίστοιχα, το μη κερδοσκοπικό ίδρυμα της εταιρείας είχε επισημάνει τον Μάιο ότι η κοινωνία θα χρειαστεί νέους μηχανισμούς ώστε οι πολίτες να αποκτήσουν «διαρκές μερίδιο» στα συστήματα που δημιουργούν τη νέα οικονομική αξία.

Μια πρόταση με ευρύτερες προεκτάσεις

Η πρόταση του Σαμ Άλτμαν δεν αφορά μόνο τη μετοχική σύνθεση της OpenAI. Αγγίζει ένα πολύ ευρύτερο ερώτημα: ποιος θα καρπωθεί τον πλούτο που αναμένεται να δημιουργήσει η τεχνητή νοημοσύνη τα επόμενα χρόνια.

Μέχρι σήμερα, η απάντηση ήταν σχεδόν αυτονόητη: οι μέτοχοι και οι επενδυτές των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών.

Η συζήτηση που ανοίγει τώρα είναι διαφορετική. Εξετάζει αν ένα μέρος αυτής της αξίας μπορεί να περάσει απευθείας στο Δημόσιο και, μέσω αυτού, στους ίδιους τους πολίτες. Εάν η ιδέα προχωρήσει, δεν θα πρόκειται απλώς για μια εταιρική συμφωνία, αλλά για ένα νέο μοντέλο κατανομής του πλούτου που δημιουργεί η τεχνητή νοημοσύνη.